De BARET-studie in het nieuws – en in volle gang!

De afgelopen maanden heeft ons onderzoek naar essentiële tremor en het effect van alcohol veel media-aandacht gekregen. Zo verschenen er berichten in Dagblad van het NoordenRadio 1, Radio Gelderland, en bij Omroep MAX. Dankzij deze publiciteit is er niet alleen meer bekendheid gekomen voor essentiële tremor, maar hebben zich ook veel nieuwe deelnemers aangemeld voor de BARET-studie. Dat is geweldig nieuws – hartelijk dank aan iedereen die helpt om dit onderzoek mogelijk te maken!

Sarah Jonker, Madelein van der Stouwe en Patrick Barkhuis bereiden patiënte Eveline Linbenbergh voor op de MRI-scan. Foto: Jaspar Moulijn, Dagblad van het Noorden.

De eerste 14 deelnemers zijn inmiddels met succes tweemaal gescand, en alles is voorspoedig verlopen. Op dit moment hebben we een korte pauze vanwege gepland onderhoud aan de MRI-scanner, maar we verwachten binnenkort weer volop door te gaan met nieuwe scans.

We zoeken nog deelnemers

Voor het verdere verloop van de studie zijn we nog op zoek naar twee specifieke groepen:

  • Patiënten met essentiële tremor die geen effect merken van alcohol
  • Gezonde deelnemers zonder bewegingsstoornissen

Deze groepen zijn cruciaal om goed te kunnen vergelijken wat er in het brein gebeurt bij verschillende vormen van tremor. Met het BARET-onderzoek hopen we bij te dragen aan meer kennis over de hersenmechanismen achter tremor en zo de weg vrij te maken voor betere, gepersonaliseerde behandelingen.

Heeft u interesse om mee te doen? Of kent u iemand die mogelijk wil deelnemen? Bijvoorbeeld onder uw familie of vrienden? Neem gerust contact met ons op via baret@neuro.umcg.nl – we vertellen u graag meer.

Publicatie-update: 67% van familiaire ET-patiënten ervaart tremorvermindering door alcohol

Bij essentiële tremor ervaren veel patiënten een vermindering van tremor na alcoholgebruik. Ons recente onderzoek richtte zich op het testen van deze alcoholrespons bij patiënten met een erfelijke vorm van essentiële tremor. 

Onderzoek naar alcoholresponsiviteit 
In ons onderzoek onderzochten we 24 patiënten met familiaire essentiële tremor, waarbij de tremor werd gemeten voor, een uur na, en de volgende ochtend na alcoholinname. We gebruikten hiervoor de Archimedes spiraaltest om de ernst van de tremor objectief te meten. Het belangrijkste resultaat: 67% van de patiënten vertoonde een duidelijke vermindering van hun tremor na alcoholgebruik. Dit toont aan dat alcohol voor sommige mensen een tijdelijke verlichting van de symptomen kan bieden, maar er blijft veel te ontdekken over waarom dit effect slechts bij een deel van de patiënten optreedt.

A) Verdeling van de Archimedes Spiraalscores (ASR) van respondenten en niet-respondenten op drie meetmomenten (N = 53 spiralen).
Deze grafiek toont de tremorintensiteit van mensen die een verbetering van hun tremor ervaarden na alcohol (respondenten, geel) en mensen zonder verbetering (niet-respondenten, groen). Er is geen verschil in de beginscore tussen de twee groepen, maar bij respondenten daalde de tremorintensiteit aanzienlijk één uur na alcoholinname. Dit effect was de volgende ochtend verdwenen. De sterretjes (*) geven aan waar de verschillen tussen de metingen significant zijn.
Time point 0: voor alcohol, time point 1: een uur na alcohol, time point 2: de ochtend erna.
B) Individuele veranderingen in tijd van de ASR voor respondenten en niet-respondenten.
Deze grafiek toont hoe de tremor bij elke persoon in de studie veranderde na alcohol. De cijfers staan voor families, de letters voor individuele deelnemers.

Waarom is dit belangrijk? 
Het begrijpen van de manier waarop alcohol tremor beïnvloedt, kan ons helpen beter te begrijpen welke hersenmechanismen verantwoordelijk zijn voor essentiële tremor. Dit kan uiteindelijk leiden tot betere, gerichtere behandelingen voor patiënten. Ons onderzoek toont aan dat de alcoholresponsiviteitstest goed is in het vaststellen van objectieve effecten van alcohol, maar een grotere groep patiënten is nodig om te onderzoeken of deze gevoeligheid erfelijk is binnen families.

Nieuw onderzoek: hoe beïnvloedt alcohol de hersenen bij tremor? 
In het UMCG loopt ondertussen een vervolgonderzoek naar de effecten van alcohol op de hersenactiviteit bij patiënten met essentiële tremor. Dit onderzoek richt zich op het verschil tussen patiënten die wel een duidelijke verbetering van hun tremor ervaren na alcoholgebruik (alcoholresponsief) en patiënten bij wie er geen effect is (alcoholresistent). We vermoeden dat deze verschillen te maken hebben met onderliggende hersenmechanismen die wellicht verschillende behandelstrategieën vereisen.

Doe mee aan het onderzoek 
We zijn nog op zoek naar deelnemers voor dit hersenonderzoek. Of u nu wel of geen effect van alcohol op uw tremor ervaart, u kunt zich aanmelden. Het onderzoek omvat een thuis uitgevoerde alcoholrespons-test en twee fMRI-scans in het UMCG na inname van alcohol of een alcoholvrije placebo. Geïnteresseerd? Stuur uw contactgegevensnaar baret@neuro.umcg.nl voor meer informatie. Kent u anderen die wellicht interesse hebben? Deel dit bericht gerust!

Nieuw hersenonderzoek in het UMCG: hoe doet alcohol tremor verdwijnen?

In het Expertisecentrum Bewegingsstoornissen Groningen in het UMCG loopt een onderzoek naar het effect van alcohol op essentiële tremor. Waarom dat is en wat de studie inhoud leest u hier, en ook hoe u zich bij interesse in deelname kunt aanmelden.

Ruim de helft van de mensen met een essentiële tremor merkt een duidelijke verbetering van klachten na het drinken van een alcoholisch drankje. Het is onbekend waarom de één wel effect van alcohol heeft en de ander niet. We denken dat dit verschil in reactie komt doordat er verschillen zijn in de onderliggende tremor-veroorzakende hersenmechanismen, die misschien ook een andere behandeling vragen. Daarom wordt in dit onderzoek de hersenactiviteit vergeleken tussen  patiënten met een duidelijk effect van alcohol op hun tremor (alcoholresponsief) en patiënten bij wie er geen effect is van alcohol (alcoholresistent). Deelnemers aan het onderzoek ondergaan hiervoor een fMRI-scan voor én na inname van alcohol.

Aan dit onderzoek kunnen mensen met een essentiële tremor meedoen, ongeacht of ze wel of geen effect van alcohol op hun trillen ervaren. Vooraf doen zij thuis een test om de alcoholrespons vast te stellen, daarna kom ze twee keer naar het UMCG voor een fMRI-scan met vooraf inname van een alcoholische drank of een alcoholvrije placebo. Medicatie hoeft niet onderbroken te worden, maar mensen met alcoholmisbruik nu of in het verleden kunnen niet aan het onderzoek mee doen.

Patiënten met interesse in deelname kunnen hun telefoonnummer of adresgegevens mailen naar baret@neuro.umcg.nl, zodat we extra informatie kunnen opsturen, waarmee u kunt beslissen of dit onderzoek iets voor u is. Er is voor u zelf geen direct voordeel aan deelname, maar als we meer ontdekken over verschillen in onderliggende hersenmechanismen kan dit helpen om in de toekomst betere, gepersonaliseerde behandelingen te ontwikkelen.

Dit onderzoek wordt gefinancierd met een ZonMW Off Road subsidie die in 2022 werd toegekend aan Dr. Madelein van der Stouwe.

Mocht u anderen kennen die misschien in dit onderzoek geïnteresseerd zijn, stuur dit bericht dan vooral door, of deel het via sociale media.

Onderzoek naar het herkennen van bewegingsstoornissen zoals trillen in het UMCG

In het Expertisecentrum Bewegingsstoornissen Groningen loopt momenteel een groot onderzoek naar het herkennen van bewegingsstoornissen zoals tremor (trillen), myoclonus (schokken) en dystonie (wringende bewegingen en standsveranderingen).

Het is namelijk niet altijd makkelijk om deze verschillende soorten van onwillekeurige bewegingen van elkaar te onderscheiden. Zeker niet voor dokters die niet zo veel patiënten kennen met dit soort klachten.

In het zogeheten NEMO-onderzoek wordt onderzocht of techniek dokters zou kunnen helpen om bewegingsstoornissen beter te herkennen. Dit doen we met slimme 3D camera’s die de bewegingen vastleggen en sensoren die de bewegingen en spieractiviteit meten. Vervolgens werken de onderzoekers aan een computerprogramma dat met patroonherkenning ondersteunt bij het classificeren (herkennen) van de juiste bewegingsstoornis. Zo kunnen patiënten in de toekomst sneller en vaker de juiste diagnose krijgen. Dat kan grote impact hebben, zoals wordt uitgelegd in dit filmpje.

Ook proberen de onderzoekers meer inzicht te krijgen in de krijgen in de hersengebieden die betrokken zijn bij bewegingsstoornissen. Dit doen we met MRI- en PET-scans van de hersenen.

Ondertussen hebben zo’n 170 mensen meegedaan aan het NEMO-onderzoek. Er worden nog een paar deelnemers met een essentiële tremor gezocht om het onderzoek af te ronden. Mocht u een essentiële tremor hebben, dan kunt u misschien aan dit onderzoek met bewegingsregistratie en hersenscans mee doen. Als dit u aanspreekt, dan kunt u voor meer informatie een email sturen naar nemo@neuro.umcg.nl.

Tremor is op Twitter vandaag

Deze week wordt op Twitter het account @NL_Wetenschap beheerd door Madelein van der Stouwe van Movement Disorders Groningen, UMCG. Vanaf dit Twitter-account worden elke week door een andere wetenschapper berichtjes gestuurd over hun onderzoek. Er worden veel mensen mee bereikt, er zijn namelijk 18.900 volgers.

Deze week gaat het over bewegingsstoornissen en vandaag (woensdag) speciaal over tremor. Voor diegenen die actief zijn op Twitter misschien leuk om te volgen! We gaan het hebben over tremor in het dagelijks leven, het diagnosticeren van tremor, over onderzoek naar tremor, en over het (nog) niet bestaan van een patiëntenvereniging voor essentiële tremor.

Halverwege!

We hebben de helft van het aantal deelnemers voor het onderzoek naar essentiële tremor in families bereikt, een mijlpaal!

Gelukkig kunnen we ondanks de toenemende coronacijfers het onderzoek voorlopig door laten gaan. Laten we hopen dat dit zo mag blijven. De onderzoeksmetingen gaan inmiddels namelijk zo goed dat we in plaats van bij twee patiënten, nu zelfs bij drie patiënten op één dag de bewegingsregistratie en de alcoholresponsiviteitstest kunnen doen.

Ondanks dat we nog druk bezig zijn met de onderzoeksmetingen, zijn we alvast begonnen met de eerste stappen van de data-analyse. Een enorme klus, waarvan we hopelijk over niet al te lange tijd iets met u kunnen delen.

We zijn nog altijd op zoek naar meer families met essentiële tremor. Bent of kent u (nog) iemand met essentiële tremor? En komt het trillen in de familie voor? Kijk dan hier voor meer informatie over het onderzoek naar essentiële tremor in families.

ET patiënten die gabapentine (Neurontin) of primidon (Mysoline) gebruiken gezocht voor wetenschappelijk onderzoek!

Onlangs hebben voldoende patiënten met essentiële tremor die propranolol gebruiken deelgenomen aan ons onderzoek. We zijn echter nog steeds op zoek naar patiënten die gabapentine (Neurontin) of primidon (Mysoline) gebruiken voor hun tremor. Gebruikt u een van deze middelen en zou u graag mee willen doen, of kent u iemand die deze medicijnen gebruikt voor zijn of haar tremor? Kijkt u dan hier of neemt u contact met ons op voor meer informatie.

ET patiënten bedankt: voldoende patiënten waren deelnemer

Tot onze grote tevredenheid hebben ondertussen voldoende patiënten (die propranolol gebruiken) deelgenomen aan het onderzoek naar hersennetwerken betrokken bij essentiële tremor. Hiermee is onze eerste groep proefpersonen gevuld. Op het moment is het daarom niet meer mogelijk om nieuwe patiënten die propranolol gebruiken aan te nemen voor dit onderzoek. Patiënten die primidon of gabapentin gebruiken worden wel nog steeds gevraagd.

De komende maand worden ‘gezonde’, niet-trillende proefpersonen gezocht, waarmee de tremor-patiënten vergeleken zullen worden. Zodoende zijn we vooral op zoek naar mannen ouder dan 50 jaar. Deze gezonde vrijwilligers leggen 1 bezoek af, waarbij een MRI-hersenscan gemaakt wordt. Mocht u graag mee willen doen, of iemand kennen die hierin geïnteresseerd zou zijn, dan kunt u hier meer informatie vinden.

De patiënten die aan het onderzoek hebben deelgenomen of zich hiervoor hebben opgegeven willen wij heel hartelijk bedanken.

Mocht u als patiënt met essentiële tremor graag aan onderzoek deelnemen, dan zijn er momenteel nog 2 andere onderzoeken gaande. Op het AMC wordt een onderzoek gedaan waarbij een hersenfilmpje (EEG) en een hersenscan (MRI-scan) worden gemaakt. Daarover kunt u meer lezen op de website www.tremoronderzoek.nl. In het UMCG worden ook nog enkele essentiële tremor patiënten gezocht die mee willen doen aan een onderzoek waarbij u met een speciale pen moet schrijven. Over dit onderzoek kunt u meer lezen via deze link.

Essentiële tremor onderzoek op TV!

Zondag 9 juni zond OOG TV, de stadszender van Groningen, een korte reportage uit over het onderzoek naar essentiële tremor dat in het UMCG en het AMC plaats vindt. In deze reportage zijn onder andere dr. Teus van Laar, neuroloog gespecialiseerd in bewegingsstoornissen, en prof. Maurits, betrokken bij dit onderzoek, aan het woord. Ook is een oud-deelnemer van het onderzoek te zien, die duidelijk maakt hoe lastig een essentiële tremor kan zijn: wij zijn dhr. Radix heel dankbaar dat hij aan deze reportage mee wilde werken.

Onze hoop is dat met dit filmpje de bekendheid van essentiële tremor weer iets verder toeneemt. Daarnaast is het voor ons onderzoek belangrijk om naast essentiële tremor patiënten nu ook gezonde, niet-trillende vrijwilligers te vinden die mee willen doen, waarmee de hersenscans van de tremorpatiënten vergeleken kunnen worden.

Gezonde deelnemers gezocht!

Ondertussen hebben al een flink aantal mensen met essentiële tremor aan het onderzoek mee gedaan. We zijn echter nog steeds op zoek naar patiënten die last hebben van deze vorm van trillen! Via deze pagina kunt u zien of u aan het onderzoek kunt deelnemen.

Daarnaast is het ondertussen zo dat ook ‘gezonde’, niet-trillende, vrijwilligers mee kunnen doen. Op het moment zijn met name mannen boven de 50 nodig. Jongeren of vrouwen kunnen uiteraard ook contact opnemen wanneer ze geïnteresseerd zijn om deel te nemen, maar we kunnen hen niet beloven dat er (op korte termijn) plek is. Meer informatie over deelnemen als gezond proefpersoon vindt u hier.

Lees verder “Gezonde deelnemers gezocht!”